* ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) * اى گروه گروندگان * ( أَنْفِقُوا ) * نفقه كنيد در راه خدا * ( مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ ) * از پاكيزه هاى آنچه كسب كرده‌ايد بتجارت و صناعت يعنى از حلال آن نه حرام و يا از خيار و جياد آن لقوله تعالى لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ * ( وَمِمَّا أَخْرَجْنا لَكُمْ ) * و از آنچه بيرون آورديم براى شما * ( مِنَ الأَرْضِ ) * از زمين از غلات و ثمار كه زكات در آن واجب باشد و از معادن كه خمس در آن فرض باشد مراد طيبات آن چيز است بتقدير مضاف و حذف آن به جهت تقدم ذكر آنست از عبد اللَّه عباس روايتست كه رسول ( ص ) اصحاب را گفت كه ان للَّه فى اموالكم حقا خداى را در اموال شما حقست چون مال شما به حد آن برسد يعنى بنصاب زكات بدهيد پس اغنياى انصار بوقت رسيدن خرما آنچه رسيده تر و گزيده تر بودى به مسجد پيغمبر ( ص ) آورده در گوشهء نهادندى تا فقراى مهاجرين تناول كردندى روزى يكى از مال داران دنيا دوست صاعى خرما از آن متاع كه به هيچ نمىارزيد بياورد و در ميان خرماهاى نيكو ريخت و كالاى خبيث خود را به آن متاعهاى پاكيزه بر آميخت حقتعالى از اين نهى كرده فرمود كه از اطيب اموال صدقه دهيد * ( وَلا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ ) * و قصد مكنيد يردى و تباه و ناخوش و يا به حرام * ( مِنْه ) * از آن چيز * ( تُنْفِقُونَ ) * در حالتى كه نفقه كنيد اين حالست از فاعل تيمموا و مىتواند بود كه منه متعلق باشد به * ( تُنْفِقُونَ ) * و ضمير راجع بخبيث و جمله حال از او يعنى مال ردى را قصد مكنيد در حالتى كه از آن ردى انفاق نمائيد و محتملست كه ضمير منه راجع ب * ( مِمَّا أَخْرَجْنا ) * باشد و بنا برين تخصيص آن بنهى مذكور به جهت آن باشد كه تفاوت در آن اكثرست يعنى ردى آنچه از زمين بيرون آورده‌ايم انفاق مكنيد * ( وَلَسْتُمْ ) * و حال آنكه نيستيد شما * ( بِآخِذِيه ) * فرا گيرنده چنان چيزى را كه بشما دهند در حقوق شما * ( إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا ) * مگر آنكه چشم فرو خوابانيد * ( فِيه ) * در اخذ آن جهت كراهت از گرفتن آن و مساهله و مسامحه كنيد از آن پس آنچه به خود نپسنديد به ديگران مپسنديد * ( وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّه غَنِيٌّ ) * و بدانيد كه خدا بى نيازست از كسى كه صدقه بمال خبيث كند * ( حَمِيدٌ ) * ستاينده است آن را كه صدقه از مال پاكيزه دهد يا غنى است از انفاق شما و اين كه شما را امر كرد به جهت انتفاع شما است و حميدست بقبول و اثابت بر آن در اين آيه امر است بزكاة و گويند مراد صدقه تطوع است و اصح آنست كه اعم از فرايض و نوافل است و در تقديم ما كسبتم دلالتست بر آنكه ثواب صدقه از حلال مكتسب اعظمست از صدقه حلال غير مكتسب و از حضرت رسالت ( ص ) روايتست كه ان اللَّه قسم بينكم اخلاقكم كما قسم بينكم